ادبیات متوسطه

پارسايي براي قرباني كردن گوسفندي خريد. در راه طايفه ي دزدان او را ديدند . طمع كردند و با يك ديگر قرار گذاشتند كه او را فريب دهند و گوسفند را از او بگيرند . پس يك نفر (از آنان) پيش او آمد و گفت : اين سگ را كجا مي بري ؟ ديگري گفت : آيا اين مرد قصد شكار دارد كه (قلاده ي ) سگ در دست گرفته است ؟ سومي با او هم صدا شد و گفت : او در لباس صالحان است اما زاهد و پرهيزگار به نظر نمي آيد ، زيرا پارسايان با سگ بازي نمي كنند و دست و لباس خود را از تماس با سگ حفظ مي كنند .

به همين شيوه چيزهايي (سخناني) مي گفتند تا شكي به دل زاهد افتاد و خود نيز به شك و ترديد افتاد و گفت كه ممكن بوده است كه فروشنده ي اين (حيوان) جادوگر بوده است و چشم بندي و جادو كرده است . خلاصه گوسفند را گذاشت و رفت و آن جماعت گرفتند و بردند .

ادامه مطلب

+ نوشته شده توسط یزدانی در چهارشنبه بیست و ششم فروردین 1388 و ساعت 19:15 |

ادبيات فارسي (1) – سال اول متوسطه

درس بيست و چهارم درس بيست و سوم درس بيست و دوم

درس بيست و بيست ويك درس نوزدهم درس هفدهم و هجدهم

درس پانزده و شانزده درس چهاردهم درس 13

درس دوازدهم درس دهم و يازدهم درس 9

درس هشتم درس هفتم درس ششم

درس پنجم درس چهارم
درس سوم

درس اول درس دوم

+ نوشته شده توسط یزدانی در چهارشنبه بیست و ششم فروردین 1388 و ساعت 19:11 |

ادبيات فارسي (1) – سال اول متوسطه درس بيست و چهارم

درس بيست و چهارم
تا هست عالمي ، تاهست آدمي

تا هست عالمي ، تاهست آدمي

اين شعر از عبيد رجب، شاعر معاصر تاجيكي است و قالب شعر نيمايي است. اين سفر گرم و شورانگيز زبان حال ملت تاجيك در ميان دلبستگي و عشق شديد آنان به زبان فارسي دري است.

خود آزمايي :

1 – شاعر ، زبان فارسي دري را به چه چيزهايي تشبيه كرده است؟ شاعر، زبان فارسي دري را «به جان» «ساز» ، «لاله ي كوهي» ، «بار شكر»، «پند مادر»، «بنفشه»، «نازبوي» ، «چشمه»،«آب روان»، «سبزه هاي بهار» در صداي آبشار ، «موج» «شهدناب» ، خاك كشور «ذوق كودكي » در بيت هاي رودكي ، «نور» تابش خورشيد مانند كرده است. 2 – مقصود از «لفظي كه پيش هم سخنم آورد سجود» چيست؟ زبان فارسي آنچنان تواناست كه من مي توانم همه گونه احساس و انديشه را به كمك آن بيان كنم. 3 – به نظر شما علت تكرار برخي از مصراع ها چيست؟ علت تكرار، تأكيد است و تكرار جمله ي باور كنم در اين سروده، اين معني است كه هرگز باور نمي كنم. 4 – دو شاعر و نويسنده تاجيك را نام ببريد. «يوسف احمد زاده» ، «صدرالدين عيني»

آزمون فصل 9 :

1 – در قرن اخير چه عواملي سبب محدود شدن حوزه ي زبان فارسي در خارج از ايران شد؟

2 – اقبال ، عبيد رجب و محمد ابراهيم صفا، از شاعران معروف فارسي زبان در چه كشوري هستند؟

3 – در عشر «اقبال» منظور از «ديده ور» چگونه انساني است؟

4 – در شعر «نهنگي بچه ي خود را چه خوش گفت / به دين ما حرام آمد كرانه ........» هدف زندگي از نظر شاعر چيست؟

5 – در شعر فارسي ، لاله ي سرخ در چه مفاهيم نمايدني بكار رفته است؟

6 – تعبيرهاي خودرو، خود بو، همه فطرت آهو ، و فارغ از لب جوي بودن، نشان دهنده ي كدام صفات و ويژگيهاي «لاله ي كوهي (وحشي) است؟

7 – باتوجه به مصراع «رانده است؟ جنون عشق از دشت به افسونم «لاله ي وحشي به كدام شخصيت معروف داستانهاي برخي مانند شده است؟

8 – با توجه به تعبير «قصد زبان به سازش، شاعر از كدام آرايه ادبي استفاده و بكدام ويژه گي زبان فارسي اشاره كرده است؟

9 – در شعر عبيد رجب ( شاعرفارسي زبان تاجيكي) منظو راز «صد مرد معتبر» چيست؟

10 – باتوجه به مصراع هاي «سرسان مشو عدد / متجمي ز من مجوي / كاين عشق پاك در دل دل پرور جهان / ماند همي جوان »
الف – منظوراز «عدو» چه كساني است؟
ب – معني «متجمي زمن مجو» چيست؟
پ – منظور از عشق پاك چيست؟

+ نوشته شده توسط یزدانی در چهارشنبه بیست و ششم فروردین 1388 و ساعت 18:56 |

ادبيات فارسي (1) – سال اول متوسطه درس بيست و سوم

درس بيست و سوم
درآمدي بر ادبيات فارسي برون مرزي

درآمدي بر ادبيات فارسي برون مرزي :

نكته : حوزه ي گسترش زبان فارسي در روزگار گذشته ، بسيار وسيع بوده و از مديترانه تا سند و از بين النهرين تا ماوراي سيحون داشته است. در دو قرن اخير بر اثر «كشمكش هاي سياسي و نفوذ استعمار انگليس» ارتباط زبان فارسي شبه قاره هند با زبان فارسي قطع شد و د رنتيجه دامنه ي گسترش زبان فارسي، بسيار محدود گرديد.
امروزه زبان فارسي در دو كشور «افغانستان» و «تاجيكستان» هم چنان رايج است.
زبان فارسي در كشور افغانستان زبان رسمي است و به نام «فارسي دري» خوانده مي شود.
زبان فارسي در كشور تاجيكستان با نام زبان «تاجيكي» رايج است.
ادبيات هر سه منطقه شبه قاره ي هند و پاكستان ، افغانستان و تاجيكستان ، با توجه به شرايط سياسي، اقليمي و فرهنگي تحولات فراواني يافته اما روح زبان و ادب فارسي هنوز در آنها باقي است.
برخي از شاعران و نويسندگان مشهور زبان فارسي هند و پاكستان، تاجيكستان و افغانستان در گذشته و حال عبارتند از : اميرخسرو دهلوي، بيدلي دهلوي، اقبال لاهوري / صدرالدين عيني ، سفيد گل رخسار، عبيد رجب/ محمد ابراهيم صفا و خليل الله خليلي

مسافر

نكته : اقبال لاهوري ، شاعر متفكر پاكستاني و بزرگترين شاعر غيرايراني است كه اشعار بسياري به زبان فارسي سروده است. از ويژه گيهاي محتوايي اشعار اقبال، غرب ستيزي و مبارزه با تهاجم فرهنگي غرب است.

معاني ابيات مسافر :

بيت اول : پس از مرگم هرگروهي كه خود را صاحب انديشه اي مي دانند خواهند گفت كه آنها را خوب شناخته و من با آنها هم عقيده بوده ام.
بيت دوم : اما افسوس كه هيچ كس به درستي به پيام دردآلود پي برد و ندانستند كه براي چه عقيده و هدف بزرگي تلاش كرده ام و با چه كساني دردمندانه سخن گفتم.

معاني ابيات ديده ور :

معني بيت 1 : خردمندان بسياري به عرصه ي وجود آمدند و انديشه هاي خود را بسيار زيبا و لطيف تر از گلبرگ با سخن بيان كردند.
2 - ولي من از ميان آنها كساني را خردمند واقعي مي دانم كه رنج ها و دشواريهاي زندگي را ديد و چشيد اما با مردم از اميد و خوش بيني سخن گفت

سروري

بيت 1 : خداوند آن ملتي را عزيز و سربلند خواهد كرد كه مستقل و آزاد زندگي مي كنند و به دور از دخالت بيگانگان، خود براي كشورشان تصميمي بگيرند.
بيت 2 : خداوند ملتي را به ديگران وابسته اند را به حال خود مي گذارد و آنها را از نعمت آسماني آزادي و استقلال محروم خواهند ماند.

دريا :

بيت 21 : نخبگي هدف زندگي را با چه بيان زيباي با فرزندش در ميان گذاشت. او به فرزندش گفت : در قانون زندگي و در دين ما آمدن به ساحل دريا ممنوع و حرام است.
هميشه از ساحل دوري كن و خود را با امواج سرگش درگير ساز زيرا آشيانه ي ما دريا است.
(مقصود اين است كه زندگي براي آسايش طلبي نيست، بلكه مفهوم واقعي زندگي جدال و رو به رو شدن با سختي هاست.)

خودآزمايي درس 23 :

1 – در اين درس مسافر كيست و غربتش در چيست؟
منظور خود شاعر است و احساس غربت او به خاطر اين است كه در ميان مردم بود و با مردم سخن گفت اما كسي به عمق سخن دردآلود او پي نبرد.

2 - «ديده ور» از نظر شاعر چه كسي است؟
آن كسي كه خود در رنج و دشواري است و تلخيهاي بسيار ديد اما با مردم از اميد ، نيكي در زندگي سخن گفت.

3 – مفهوم آيه شريفه« ان الله لا يُغيّر ما بقْومٍ حتي يغيّروا ما بانْفسهم » در كدام بيت ديده مي شود؟
در بيت : خدا آن ملتي را سروري داد / كه تقديرش بدست خويش بنوشت.

4 – در آخرين شعر زندگي چگونه وصف شده است؟
زندگي واقعي يعني پرهيز از آسايش طلبي و تن پروري و مبارزه با ناملايمات و سختي ها

لاله آزاد
نكته : محمد ابراهيم صفا ، از شاعران معاصر افغانستان است .مجموعه اي از سروده هاي اين شاعر با نام در نواي كوهسار ها چاپ شده است .
گل لاله (شقايق يغمائي )به جهت رنگ قرمز گلبرگ ها و خال هاي سياهي كه دوقاعده گل برگ را دارد ، به لاله داغدار معروف است .
در شعر فارسي ، لاله قرمز در مفاهيم نمادين گوناگون بكار رفته : به سبب سرخي گل برگ ها ، نماد (اشك خونين ) و (چهره معشوق ) يه سبب خال سياه ميانه اي آن ، نماد (دل سوخته عاشق ) و در سروده محمد ابراهيم صفا ، لاله هاي وحشي ، نماد (آزادگي و وارستگي ) است .

خود آزمايي : درس لاله آزاد

1- در بند اول ، لاله ، ( صفت آسايش جويي و دست پرور بودن )را با چه تغييراتي از خود دور ميكند ؟
لاله با اشاره به ويژگيهاي «خودرو بودن» «خودبويي» زندگي آزاد در دشت و پرهيز از زندگي در باغ و سيراب شدن با باران و بي نيازي از جوي باغ ، آسايش جويي و دست پرود بودن را نفي موجودي آزاده و وارسته معرفي كند.

2 – در كدام مصراع، لاله خود را مقدس شمرده است؟
« هر صبح نسيم آيد بر قصد طواف من» كه يادآور طواف حاجيان دور كعبه است.

3 – چه رابطه اي بين «رفتن» و «بوي دلاويز» است؟
خفتن نام شهري در تركستان شرقي واقع در سرزمين چين، آمدي ز اين ناحيه در زير پوست شكم خود، كيسه اي را به اندازه تخم مرغ يا نارنج كوچك دارد. (ناقه) . در اين كيسه ماده اي بسيار معطر وجود دارد كه مشك (مشك) ناميده مي شود.

4 – مصراع دوم بيت :
«اي سروپاي بسته به آزادگي مناز / آزاده من، كه از همه عالم بريده ام»
با كدام مصراع هاي درس هم معني است؟
مصراع دوم بيت مورد نظر، با بسياري از مصراع هاي شعر «لاله ي آزاد» هم معني است .
از جمله :
من لاله ي آزادم ، خود رويم و خود بريم ، / سعي كن كسي منت بر خود نپذيرم من / در بر ساقه ي خود ثابت ، فارغ ز مدد كارم / بر فطرت خود نازم ، وارسته ضميرم من» / آزاده برون آيم آزاده بميرم من»

5 – مصراع « رانده ست جنون عشق از شهر به افسونم، يادآور كدام داستان و كدام درس كتاب است؟
يادآور داستان ليلي و مجنون است و اينكه مجنون از غم عشق ليلي در كوه دشت آواره مي شود.

6 – لاله «وابستگي» خود را چگونه وصف كرده است؟
لاله، نخست به نشانه هايي از آزادگي و وارستگي خود اشاره مي كند و سرانجام اين گونه ميگويد كه آزاده برون آيم، آزاده بميرم من، از نخستين لحظه ي حيات آزاده بوده ام و تا آخرين دم زندگي نيز آزاده خواهم ماند.

+ نوشته شده توسط یزدانی در چهارشنبه بیست و ششم فروردین 1388 و ساعت 18:55 |